ზამთარში მზე თუმცა ანათებს ქვეყანას, მაგრამ ძალიან ნაკლებად ათბობს. ცაში მზე ძალიან ცოტა ხანს რჩება, გვიან ამოდის, ადრე ჩადის. დღე ძალიან პატარაა ღამე კი დიდი, ამიტომ ზამთარში ცივა. საქართველოში ზამთარი გრძელია. ზოგჯერ ისეთი გრძელი და დაუსრულებელია, რომ მარტამდეც იცის ხოლმე გაგრძელება. ხანდახან კი პირიქით ისე გაივლის მთელი ზამთარი, რომ სულ ორჯერ ან სამჯერ ითოვებს მთელი სეზონი, მაგრამ მშრალი ზამთარი უფრო ცუდია. თოვლიანი ზამთარი სასარგებლოა. თოვლის ქვეშ უფრო თბილა, თოვლი მიწაში ყინვას არ უშვებს, ამიტომ, როცა ნათესს ზევიდან თოვლი ადევს, უფრო თბილად, საღად ინახება და ზაფხულში კარგი მოსავალი მოდის. ეს ყველაფერი კი ვიღაცისთვის და რაღაცისთვის კარგია, მაგრამ სიცივეს და ზოგადად ზამთარს მინუსებიც აქვს, თანაც ბევრი.
მინუსები აქვს მაშინ, როცა ხის სახლი გაქვს მოსავლელი. საქართველოში ხის სახლები არავის უკვირს, თუმცა ახალი ტექნოლოგიების დანერგვამ მნიშვნელოვნად დააწინაურა ეს მიმდინარეობა. შედარებით იაფი მუშა-ხელი და ნედლეულის ბაზა ზოგიერთ ქართულ კომპანიას თავისი ნაწარმის ექსპორტზე გატანის საშუალებასაც კი აძლევს. ბევრი უპირატესობის მიუხედავად, ხის კოტეჯებს გააჩნია უარყოფითი მხარეებიც, მაგალითად, ტენიანობის მიმართ ხე მგრძნობიარეა და ჩნდება მისი დაზიანებისა და ობის გაჩენის რისკი. ხის მასალები იზიდავს მავნე მწერებსაც, თუმცა როგორც სპეციალისტები ამბობენ, მოვლა და გამოყენებული მასალის კარგი დამუშავება ხის სტრუქტურას დაზიანებისა და გარემოს მავნე ზემოქმედებისგან იცავს.
ხის კოტეჯები განსაკუთრებით პოპულარულია ისეთ ქვეყნებში, სადაც ხე უფრო ადვილად ხელმისაწვდომია, მაგალითად, ჩრდილოეთ ევროპაში, სკანდინავიაში, რუსეთსა და ჩრდილოეთ ამერიკაში. თუმცა ეს ფაქტორი შემზღუდავი წინაპირობა ნამდვილად არ არის სხვა ქვეყნებისთვისაც, მით უმეტეს, როდესაც მსოფლიო ეკოლოგიური და ენერგოეფექტური პროექტების განხორციელებაზეა ორიენტირებული.
ხის მასალა გთავაზობთ უპირატესობების მთელ რიგს კლიმატისთვის ხელსაყრელი არქიტექტურისთვის. ყველაზე აღსანიშნავია, რომ მისი წმინდა CO₂ გამომუშავება მნიშვნელოვნად დაბალია, ვიდრე ბევრი სხვა სამშენებლო მასალისა (განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც შევადარებთ ბეტონს, რომელიც პასუხისმგებელია ყველა ხელოვნური ნახშირორჟანგის დაახლოებით 10%-ზე). ეს უპირატესობა იზრდება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ხე მოდის მდგრადი და, იდეალურ შემთხვევაში, რეგიონული წყაროებიდან. გარდა ამისა, ხე ხშირად ხდება წინასწარ დამუშავებული, რაც შესაძლებელს ხდის მშენებლობას ამინდის მიუხედავად. სახლები შეიძლება აშენდეს ნესტიან და ცივ პირობებშიც კი (რაც არ ეხება სახლებს, სადაც გამოიყენება ბეტონი ან ნაღმტყორცნები, რომელთა დაყენებას უფრო მეტი დრო სჭირდება, როცა ცივა ან სველია). და მიუხედავად იმისა, რომ ხანძრის შიში შეიძლება დარჩეს ზოგიერთისთვის, მასიური ხის უმეტესობა, რომელიც ხშირად გამოიყენება მშენებლობაში, ცეცხლგამძლეა.
ცივი თვეები კარს მოგვადგა და დროა, თქვენი ხის სახლი ზამთრის მკაცრი პირობებისთვის მოვამზადოთ. დიდი ძალისხმევის და მოვლის გარეშე ყინვამ, ძლიერმა ქარმა და თოვლმა შეიძლება ქაოსი გამოიწვიოს როგორც თქვენი ხის სახლის შიგნით, ასევე მის გარეთ. შევეცდებით მარტივად აგიხსნათ და გაგაცნოთ ის აუცილებელი ნაბიჯები, რაც ზამთრისთვის უსაფრთხო იქნება თქვენ ხის სახლში. აზრი არ ექნება იმ ფაქტს, თქვენ მთელი წლის განმავლობაში ცხოვრობთ ამ სახლში თუ სეზონურ დასასვენებელ ადგილად იყენებთ. მთავარია ზამთრისგან და სიცივისგან აიცილოთ ძვირადღირებული სიურპრიზები, ზედმეტი დაზიანება და თავის ტკივილი.
როდესაც სახლის ექსტერიერს ამოწმებთ, უნდა მოძებნოთ ცვეთისა და დაზიანების ნიშნები. დიდი ყურადღება მიაქციეთ თქვენს ბუხარს, ღარებს, ხის საფარს და სახურავს. სახლის ზამთრისთვის მომზადებისას ერთ-ერთი პირველი, რაც უნდა გააკეთოთ, არის ბუხრის დაცვა თაგვებისგან, მწერებისგან, ფრინველებისგან და ტენიანობისგან. ყველაზე პატარა ღიობიც კი შეიძლება ადვილად გადაიქცეს მავნებლებისა და ბინძური წყლის გავრცელების არეალად. შეამოწმეთ თქვენი ბუხარი და დარწმუნდით, რომ არ არის ღია ნაპრალი ან ხვრელები. შეცვალეთ დაზიანებული ბუხრის თავსახურები და შეამოწმეთ, რომ თქვენი საკვამური მილი გამართულად მუშაობდეს. საჭიროების შემთხვევაში, მიმართეთ ბუხრის მწმენდავს, რათა დარწმუნდეთ, რომ არ გროვდება ჭვარტლი ან რაიმე სახის ნარჩენი, რამაც შეიძლება ხელი შეუშალოს თქვენი სარქვლის დახურვას.
ისევე, როგორც ნებისმიერ სახლში, ხის სახლშიც ღარებში მოხვედრილი ნარჩენების დიდი ხნის განმავლობაში უგულებელყოფამ და დაგროვებაბ შეიძლება გამოიწვიოს დაზიანება და შემდგომში გადაუდებელი შეკეთება. ზამთრამდე, თქვენ წყლით უნდა ამოწმინდოთ ღარები და საბუხრე მილი ფოთლებისა და ჭუჭყის მოსაშორებლად. ეს არა მხოლოდ შეამცირებს გაზაფხულის დასუფთავების საჭიროებას, არამედ ხელს შეუშლის ზამთრის თოვლისა და წყლის მიერ თქვენი სახლის ფასადის დაზიანებას. თუ ბოლო რამდენიმე წლის განმავლობაში არ გადაგიკვრიათ რაიმე სახის დამცავი საშუალება სახლზე ან საღებავი არ წაგისვიათ, ზამთარი და სიცივე ზუსტად მაგის დროა. ხის დამცავი საშუალებები სპეციალურად არის შემუშავებული იმისთვის , რათა თავიდან აიცილოთ ტენიანობის დაზიანება, ნაკაწრები და ქარის გავლენა თქვენს სახლზე. როგორც წესი, საღებავის წასმა 45-დან 90 გრადუსამდე ტემპერატურაზეა საჭირო. უფრო ცივ ტემპერატურაზე ყინვა და ყინული ხელს შეუშლის ლაქის მიკვრას. ხელახლა წასმის გარდა, დაგჭირდებათ ჰერმეტული დაფარვა და დიდი ნაპრალებისა და ბზარების დაფარვა, რათა თავიდან აიცილოთ ტენიანობისა და ცივი ჰაერის შეღწევა თქვენს სახლში.
რაკი ზამთარზე, ბუნებაზე და ზოგადად ბუნებრივ მოვლენებზე ვსაუბრობთ, იცოდით, რომ კლიმატის ცვლილების გამომწვევი ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი სწორედ არაეფექტურად გამოყენებული ენერგიაა, რაც არაჯანსაღ გარემოს წარმოქმნის და ჩვენს ჯანმრთელობაზე უარყოფითად აისახება. დაბინძურებული ჰაერი, სადაც ჩვენი ყოველდღიურობის გატარება გვიწევს, ადამიანზე ძალიან უარყოფით გავლენას ახდენს. მას შეუძლია როგორც ფიზიკური, ასევე მენტალური მდგომარეობის გაუარესება. დღეისათვის, ეკო მშენებლობისთვის უამრავი ტექნოლოგია და მასალაა შექმნილი, რადგან როგორც უკვე აღვნიშნეთ, ბოლო წლებში ის საკმაოდ მოთხოვნადი და ტრენდულია. ეკო სახლების ცნება უკანასკნელი წლების განმავლობაში დამკვიდრდა, რომლის მთავარი მიზანიც გარემოზე ზეგავლენის შემცირებას გულისხმობდა.
ზოგადად ხის სახლის ფასიც, რომ ვახსენოთ და მეტი ინფორმაცია მივიღოთ ამის შესახებ, კვადრატულის საორიენტაციო ფასია 500$. (ფასის დათვლა ხდება ინდივიდუალურად)
როგორც წესი კომპანიების მომსახურებაში და ფასში შედის:
1) სახურავი ფერადი თუნუქის ფილა
2) მეტალო-პლასტმასის კარ-ფანჯარა
3) თბოიზოლაცია 0,15 სმ
4) იატაკზე ლამინატი
5) კედლები დამუშავებული დამცავი სილიკატებით
6) ელექტროობა
7) წყლისა და კანალიზაციის გაყვანილობა
8) სველი წერტილის ჰიდროიზოლაცია და კაფელ-მეტლახი
იმისათვის, რომ სახლი ეკოლოგიურად სუფთად ჩაითვალოს, რამდენიმე მნიშვნელოვან კომპონენტს უნდა აკმაყოფილებდეს. უპირველესად, მისი მშენებლობის პროცესში არ უნდა იყოს გამოყენებული ქიმიური, ჯანმრთელობისთვის მავნე ნივთიერება რადგან ის ორიენტირებული უნდა იყოს ჯანსაღი გარემოს შექმნაზე და ენერგოეფექტურობაზე. აუცილებელია, რომ ეკო სახლს ჰქონდეს ხის კარკასი, რომელიც სათანადოდ უნდა იყოს დამუშავებული დამცავი მასალით. გაითვალისწინეთ ისიც, რომ ასეთი სახლების მშენებლობა შედარებით ძვირი სიამოვნებაა, მაგრამ მომავალში ის გაწეულ ხარჯებს სათანადოდ შეგიმცირებთ.
ზამთრის დაწყებამდე თქვენი ხის სახლის სახურავი ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი დეტალია, რომლის შემოწმება და შეკეთებაც აუცილებელია. ყოველგვარი დაფიქრების გარეშე შეცვალეთ ნებისმიერი დაკარგული ან დაზიანებული კრამიტი, რათა შეამციროთ ტენიანობა. თუ თქვენი ადგილობრივი ტემპერატურა ზამთრის თვეებში 32 გრადუს ფარენჰეიტზე დაბლა ეცემა, ასევე შეგიძლიათ განიხილოთ დამატებითი იზოლაციის დამონტაჟება, რათა თავიდან აიცილოთ თბილი ჰაერის მიერ ყინულის კაშხლების წარმოქმნა და სახურავის დაზიანება.
სახლის ზამთრისთვის მომზადება უფრო მეტს ნიშნავს, ვიდრე უბრალოდ გარე ცვეთისა და დაზიანების შეკეთება. არსებობს მრავალი პრევენციული ზომა, რომლის მიღებაც შეგიძლიათ თქვენს ხის სახლში, რათა დარწმუნდეთ, რომ ზაფხულში რაიმე სიურპრიზი არ შეგხვდებათ. თუ ზამთრისთვის თქვენს სახლს კეტავთ, დაგჭირდებათ წყალმომარაგების გამორთვა, რათა თავიდან აიცილოთ თქვენი მილებისა და ინტერიერის დაზიანება.
მილების გაყინვის თავიდან ასაცილებლად, თქვენ უნდა:
გათიშოთ წყალმომარაგება
დაცალოთ მილები და ცხელი წყლის ავზo და წაუსვათ ანტიფრიზი ყველა არსებულ სადრენაჟე მილს
მოიშოროთ მღრღნელები
მღრღნელები, თქვენი ხის სახლის კედლებისა და კონსტრუქციის დაზიანების ერთ-ერთი მთავარი წყაროა. შეავსეთ ნებისმიერი ხვრელი, ნაპრალი და არასაჭირო სივრცეები, რათა თავიდან აიცილოთ მავნებლების მიერ დაზიანების პოტენციალი თქვენი არყოფნის დროს.
სითბოს შენარჩუნება ერთ-ერთი საუკეთესო გზაა ნესტისა და ცივი ჰაერის ნაკადის თავიდან ასაცილებლად. სათანადო იზოლაციამ ასევე შეიძლება გამოიწვიოს კომუნალური გადასახადების შემცირება მათთვის, ვინც გეგმავს ზამთრის განმავლობაში ხის სახლში ცხოვრებას. შეამოწმეთ თქვენი კედლები, კარები, ფანჯრები, სარდაფები და სხვენები ცივი ჰაერის ნაკადისა და ჰაერის გაჟონვისთვის. ეს შეიძლება ახლა გეგონოთ, რომ საკმაოდ ძვირი ღირს, მაგრამ სათანადო, საფუძვლიანი იზოლაცია საუკეთესო გზაა იმის უზრუნველსაყოფად, რომ თქვენ და თქვენს ოჯახს შეეძლოთ ზამთრით დატკბეს ხის სახლში არა მხოლოდ ამ ზამთარს, არამედ მომავალი წლების განმავლობაშიც.
გარდა იმისა, რომ ხის კოტეჯები და ეკო სახლები აგებულია ეკოლოგიურად სუფთა მასალით, მისი კიდევ ერთი უპირატესობა არის მდგრადობა და გამძლეობა. რკინა-ბეტონის ნაგებობებისგან განსხვავებით, ის გაცილებით უსაფრთხოა და ვიზუალურ-ესთეტიკური თვალსაზრისითაც ბევრად ეფექტურია. სათანადოდ დამუშავებულ ხის სახლებს აქვს ცეცხლგამძლე თვისება, რაც ხანძრის პირობებში უსაფრთხოების გარანტიაა.
მრავალსაუკუნოვანმა გამოცდილებამ გვაჩვენა, რომ ეკო ნაგებობები ბევრად უფრო გამძლე და ბიუჯეტურია. როგორც წესი, ეკო მეგობრული სახლები საშუალოდ 300-400 წელს ძლებს. ხის კოტეჯები აშენებულია ბუნებრივი და ეკოლოგიურად სუფთა მასალებით. ისინი ენერგო-ეფექტურია და ხელს უწყობს დაბალ გათბობის და გაცივების დანახარჯებს. ხის მასალა უზრუნველყოფს თბილ და კომფორტულ გარემოს. ასევე, ხის კოტეჯებს გააჩნიათ განუმეორებელი და ლამაზი დიზაინი. გამომდინარე ზომოთ განხილული არაერთი ფაქტორიდან, ვფიქრობთ, თქვენთვის საკმაოდ ცხადი გახდა ხის სახლების და კოტეჯების არაერთი უპირატესობა, მათ ტრადიციულ (საქართველოში) ანალოგთან. თუმცა მიუხედავად ამისა, ჩვენ გიტოვებთ სივრცეს, დასკვნა თქვენით გამოიტანოთ და გააკეთოთ არჩევანი, სასურველი დიზაინისა თუ ზომის სახლის ასაშენებლად.